<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X65n1286"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1286 祖庭钳锤录</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1286 祖庭钳锤录</title> <author>明 通容辑著</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">65</idno>.<idno type="no">1286</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">祖庭钳锤录</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00895"> <charName>CBETA CHARACTER CB00895</charName> <mapping cb:dec="983935" type="PUA">U+F037F</mapping> <mapping type="unicode">U+259CC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/(爿*未)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01387"> <charName>CBETA CHARACTER CB01387</charName> <mapping cb:dec="984427" type="PUA">U+F056B</mapping> <mapping type="unicode">U+2805D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+孛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01403"> <charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName> <mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping> <mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB03340"> <charName>CBETA CHARACTER CB03340</charName> <mapping cb:dec="986380" type="PUA">U+F0D0C</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5563</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>衔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[衔-止+山]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05218"> <charName>CBETA CHARACTER CB05218</charName> <mapping cb:dec="988258" type="PUA">U+F1462</mapping> <mapping type="unicode">U+213BA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[祝/土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05253"> <charName>CBETA CHARACTER CB05253</charName> <mapping cb:dec="988293" type="PUA">U+F1485</mapping> <mapping type="unicode">U+3443</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+幼]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15067"> <charName>CBETA CHARACTER CB15067</charName> <mapping cb:dec="998107" type="PUA">U+F3ADB</mapping> <mapping type="unicode">U+22B81</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+于]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15150"> <charName>CBETA CHARACTER CB15150</charName> <mapping cb:dec="998190" type="PUA">U+F3B2E</mapping> <mapping type="unicode">U+29BED</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬓</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬃-示+(眉-目+贝)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15210"> <charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName> <mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[恹-厌+火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15683"> <charName>CBETA CHARACTER CB15683</charName> <mapping cb:dec="998723" type="PUA">U+F3D43</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3443</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+(ㄠ*刀)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-10T13:47:33"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0375b" n="0375b"/> <lb ed="X" n="0375b01"/> <lb ed="X" n="0375b02"/> <lb ed="X" n="0375b03"/> <lb ed="X" n="0375b04"/> <lb ed="X" n="0375b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">祖庭钳锤录</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1286</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0375b06"/><lb ed="R114" n="0745a01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>祖庭钳锤录卷之上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0375b07"/> <lb ed="X" n="0375b08"/><lb ed="R114" n="0745a02"/><byline cb:type="author">明嗣祖沙门 费隐通容 辑著</byline> <lb ed="X" n="0375b09"/><lb ed="R114" n="0745a03"/><byline cb:type="other">居士 夏春辉 龚士龙 较</byline></cb:div> <lb ed="X" n="0375b10"/> <lb ed="X" n="0375b11"/><lb ed="R114" n="0745a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0375b1101">灵源唯深禅师曰。今之学者。未脱生死。病在甚么处。 <lb ed="X" n="0375b12"/><lb ed="R114" n="0745a06"/>病在偷心未死耳。然非其罪。为师者之罪也。如汉高 <lb ed="X" n="0375b13"/><lb ed="R114" n="0745a07"/>帝绐韩信而杀之。信虽死。其心果死乎。古之学者。言 <lb ed="X" n="0375b14"/><lb ed="R114" n="0745a08"/>下脱生死。效在甚么处。效在偷心<anchor xml:id="nkr_note_add_0375b1401" n="0375b1401"/><anchor xml:id="beg0375b1401" n="0375b1401"/>已<anchor xml:id="end0375b1401"/>死。然非学者自 <lb ed="X" n="0375b15"/><lb ed="R114" n="0745a09"/>能尔。实为师者。钳锤妙密也。如梁武帝御大殿。见侯 <lb ed="X" n="0375b16"/><lb ed="R114" n="0745a10"/>景不动声气。而景之心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0375b1601" n="0375b1601"/><anchor xml:id="beg0375b1601" n="0375b1601"/>已<anchor xml:id="end0375b1601"/>枯竭无馀矣。诸方所说。非 <lb ed="X" n="0375b17"/><lb ed="R114" n="0745a11"/>不美丽。要之如赵冒<g ref="#CB15148">画</g>花。花虽逼真。而非真花也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375b18"/><lb ed="R114" n="0745a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0375b1801">通容曰。偷心之说。乃学者之通病。从微至著。起倒 <lb ed="X" n="0375b19"/><lb ed="R114" n="0745a13"/>自存。其于鲠胸之物。未去应事接物。光不透脱。皆 <lb ed="X" n="0375b20"/><lb ed="R114" n="0745a14"/>是也。具有正知见善知识。为其解粘去缚。抽钉拔 <lb ed="X" n="0375b21"/><lb ed="R114" n="0745a15"/>楔。固自钳锤妙密。令他个个如狮如象。似虎似龙。 <lb ed="X" n="0375b22"/><lb ed="R114" n="0745a16"/>顿由自在。曾有恁么人。试擧似看。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375b23"/><lb ed="R114" n="0745a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0375b2301">镇州临济義玄禅师。初在黄蘗会中。行业纯一。时睦 <lb ed="X" n="0375b24"/><lb ed="R114" n="0745a18"/>州为第一座。乃问。上座在此多少时。师曰三年。州曰。 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0375c" n="0375c"/> <lb ed="X" n="0375c01"/><lb ed="R114" n="0745b01"/>曾参问否。师曰。不曾参问。不知问个甚么。州曰。何不 <lb ed="X" n="0375c02"/><lb ed="R114" n="0745b02"/>问堂头和尙。如何是<persName>佛</persName>法的的大意。师便去。问声未 <lb ed="X" n="0375c03"/><lb ed="R114" n="0745b03"/>绝。蘗便打。师下来。州曰。问话作么生。师曰。某甲问声 <lb ed="X" n="0375c04"/><lb ed="R114" n="0745b04"/>未绝。和尙便打。某甲不会。州曰。但更去问。师又问。蘗 <lb ed="X" n="0375c05"/><lb ed="R114" n="0745b05"/>又打。如是三度问。三度被打。师白州曰。早承激劝问 <lb ed="X" n="0375c06"/><lb ed="R114" n="0745b06"/>法。累蒙和尙赐棒。自恨障缘。不领深旨。今且辞去。州 <lb ed="X" n="0375c07"/><lb ed="R114" n="0745b07"/>曰。汝若去。须辞和尙了去。师礼拜退。州先到黄蘗处 <lb ed="X" n="0375c08"/><lb ed="R114" n="0745b08"/>曰。问话上座。虽是後生。却甚奇特。若来辞。方便接伊。 <lb ed="X" n="0375c09"/><lb ed="R114" n="0745b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0375c0901" n="0375c0901"/><anchor xml:id="beg0375c0901" n="0375c0901"/>已<anchor xml:id="end0375c0901"/>後为一株大树。覆荫天下人去在。师来日辞黄蘗。 <lb ed="X" n="0375c10"/><lb ed="R114" n="0745b10"/>蘗曰。不须他去。祇往高安滩头参大愚。必为汝说。师 <lb ed="X" n="0375c11"/><lb ed="R114" n="0745b11"/>到大愚。愚曰。甚处来。师曰。黄蘗来。愚曰。黄蘗有何言 <lb ed="X" n="0375c12"/><lb ed="R114" n="0745b12"/>句。师曰。某甲三度问<persName>佛</persName>法的的大意。三度被打。不知 <lb ed="X" n="0375c13"/><lb ed="R114" n="0745b13"/>某甲有过无过。愚曰。黄蘗与么老婆心切。为汝得彻 <lb ed="X" n="0375c14"/><lb ed="R114" n="0745b14"/>困。更来这裡。问有过无过。师于言下大悟。乃曰。原来 <lb ed="X" n="0375c15"/><lb ed="R114" n="0745b15"/>黄蘗<persName>佛</persName>法无多子。愚搊住曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0375002" n="0375002"/>追尿床鬼子。适来道有 <lb ed="X" n="0375c16"/><lb ed="R114" n="0745b16"/>过无过。如今却道黄蘗<persName>佛</persName>法无多子。汝见个甚么道 <lb ed="X" n="0375c17"/><lb ed="R114" n="0745b17"/>理。速道速道。师于大愚肋下。筑三拳。愚拓开曰。汝师 <lb ed="X" n="0375c18"/><lb ed="R114" n="0745b18"/>黄蘗。非干我事。师辞大愚。却回黄蘗。蘗见便问。这汉 <lb ed="X" n="0375c19"/><lb ed="R114" n="0746a01"/>来来去去。有甚了期。师曰。只为老婆心切。便人事了。 <lb ed="X" n="0375c20"/><lb ed="R114" n="0746a02"/>侍立。蘗问。甚处去来。师曰。昨蒙和尙慈旨。令参大愚 <lb ed="X" n="0375c21"/><lb ed="R114" n="0746a03"/>去来。蘗曰。大愚有何言句。师擧前话。蘗曰。大愚老汉 <lb ed="X" n="0375c22"/><lb ed="R114" n="0746a04"/>饶舌。待来痛与一顿。师曰。说甚待来。即今便打。随後。 <lb ed="X" n="0375c23"/><lb ed="R114" n="0746a05"/>便掌。蘗曰。这风顚汉。来这裡。捋虎<g ref="#CB15150">鬓</g>。师便喝。蘗唤侍 <lb ed="X" n="0375c24"/><lb ed="R114" n="0746a06"/>者曰。引这风顚汉参堂去。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0376a" n="0376a"/> <lb ed="X" n="0376a01"/><lb ed="R114" n="0746a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376a0101">通容曰。黄蘗为临济彻骨彻髓。向大愚言下识破。 <lb ed="X" n="0376a02"/><lb ed="R114" n="0746a08"/>始觉秤锤硬如铁矣。然临济悟道。全得黄蘗力。而 <lb ed="X" n="0376a03"/><lb ed="R114" n="0746a09"/>亦得大愚为其助也。且大愚拓开云。汝师黄蘗。非 <lb ed="X" n="0376a04"/><lb ed="R114" n="0746a10"/>干我事。乃知大愚亦有廓然太公之心。不将临济 <lb ed="X" n="0376a05"/><lb ed="R114" n="0746a11"/>为<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a0501" n="0376a0501"/><anchor xml:id="beg0376a0501" n="0376a0501"/>己<anchor xml:id="end0376a0501"/>胤。直显黄蘗之功。然亦因黄蘗钳锤严辣。使 <lb ed="X" n="0376a06"/><lb ed="R114" n="0746a12"/>临济機用顿发。故大愚不居其功也。临济既悟。向 <lb ed="X" n="0376a07"/><lb ed="R114" n="0746a13"/>大愚肋下三拳。直明恁么消息。黄蘗一掌。迥出一 <lb ed="X" n="0376a08"/><lb ed="R114" n="0746a14"/>切罗笼。其如太阿剑。不可犯锋。故临济一宗高天 <lb ed="X" n="0376a09"/><lb ed="R114" n="0746a15"/>下。岂非源深而流长乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376a10"/><lb ed="R114" n="0746a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0376a1001">魏府兴化存奖禅师。在三圣会裡为首座。常曰。我向 <lb ed="X" n="0376a11"/><lb ed="R114" n="0746a17"/>南方行脚一遭。拄杖头不曾撥著一个会<persName>佛</persName>法底人。 <lb ed="X" n="0376a12"/><lb ed="R114" n="0746a18"/>三圣闻得。问曰。汝具个甚么眼。便恁么道。师便喝。圣 <lb ed="X" n="0376a13"/><lb ed="R114" n="0746b01"/>曰。须是汝始得。後大觉闻擧。遂曰。作么生得风吹到 <lb ed="X" n="0376a14"/><lb ed="R114" n="0746b02"/>大觉门裡来。师後到大觉为院主。一日觉唤院主。我 <lb ed="X" n="0376a15"/><lb ed="R114" n="0746b03"/>闻汝道。向南方行脚一遭。拄杖头不曾撥著一个会 <lb ed="X" n="0376a16"/><lb ed="R114" n="0746b04"/><persName>佛</persName>法底人。汝凭个甚么道理与么道。师便喝。觉便打。 <lb ed="X" n="0376a17"/><lb ed="R114" n="0746b05"/>师又喝。觉又打。师来日从法堂过。觉召院主。我直下 <lb ed="X" n="0376a18"/><lb ed="R114" n="0746b06"/>疑汝昨日这两喝。师又喝。觉又打。师再喝。觉又打。师 <lb ed="X" n="0376a19"/><lb ed="R114" n="0746b07"/>曰。某甲于三圣师兄处。学得个宾主句。总被师兄折 <lb ed="X" n="0376a20"/><lb ed="R114" n="0746b08"/>倒了也。愿与某甲个安乐法门。觉曰。这瞎汉。来这裡 <lb ed="X" n="0376a21"/><lb ed="R114" n="0746b09"/>纳败缺。脱衣痛打一顿。师于言下。荐得临济先师于 <lb ed="X" n="0376a22"/><lb ed="R114" n="0746b10"/>黄蘗处吃棒底道理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376a23"/><lb ed="R114" n="0746b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376a2301">通容曰。兴化眼空四海。傍若无人。一双眼睛。被大 <lb ed="X" n="0376a24"/><lb ed="R114" n="0746b12"/>觉打落。向急急如律令处。与临济相见。故得嗣临 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0376b" n="0376b"/> <lb ed="X" n="0376b01"/><lb ed="R114" n="0746b13"/>济焉。昨日两喝。次日两喝。不为分外。而云学得个 <lb ed="X" n="0376b02"/><lb ed="R114" n="0746b14"/>宾主句。总被师兄折倒了也。则败露不少。不因大 <lb ed="X" n="0376b03"/><lb ed="R114" n="0746b15"/>觉痛与钳锤。争见临济于黄蘗处吃棒底道理也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376b04"/><lb ed="R114" n="0746b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0376b0401">定上座初参临济。问如何是<persName>佛</persName>法大意。济下禅床擒 <lb ed="X" n="0376b05"/><lb ed="R114" n="0746b17"/>住。师拟议。济与一掌。师伫思。傍僧曰。定上座何不礼 <lb ed="X" n="0376b06"/><lb ed="R114" n="0746b18"/>拜。师方作礼。忽然大悟。後南遊。路逢巖头雪峰钦山 <lb ed="X" n="0376b07"/><lb ed="R114" n="0747a01"/>三人。巖头问。上座甚处来。师曰。临济来。巖曰。和尙万 <lb ed="X" n="0376b08"/><lb ed="R114" n="0747a02"/>福。师曰。和尙<anchor xml:id="nkr_note_add_0376b0801" n="0376b0801"/><anchor xml:id="beg0376b0801" n="0376b0801"/>已<anchor xml:id="end0376b0801"/>顺世也。巖曰。某甲三人特去礼拜。福 <lb ed="X" n="0376b09"/><lb ed="R114" n="0747a03"/>薄不遇。不知和尙在日有何言句。请上座擧一两则。 <lb ed="X" n="0376b10"/><lb ed="R114" n="0747a04"/>师遂擧临济上堂曰。赤肉团上有一无位真人。常在 <lb ed="X" n="0376b11"/><lb ed="R114" n="0747a05"/>汝等诸人面门出入。未证據者看看。时有僧问。如何 <lb ed="X" n="0376b12"/><lb ed="R114" n="0747a06"/>是无位真人。济下禅床搊住曰。道道。僧拟议。济拓开 <lb ed="X" n="0376b13"/><lb ed="R114" n="0747a07"/>曰。无位真人是甚么漧屎橛。严头不觉吐舌。雪峰曰。 <lb ed="X" n="0376b14"/><lb ed="R114" n="0747a08"/>临济大似白拈贼。钦山曰。何不道赤肉团上非无位 <lb ed="X" n="0376b15"/><lb ed="R114" n="0747a09"/>真人。师便擒住曰。无位真人与非无位真人。相去多 <lb ed="X" n="0376b16"/><lb ed="R114" n="0747a10"/>少。速道速道。钦山被擒。直得面黄面靑。语之不得。巖 <lb ed="X" n="0376b17"/><lb ed="R114" n="0747a11"/>头雪峰曰。这新戒不识好恶。触忤上座。且望慈悲。师 <lb ed="X" n="0376b18"/><lb ed="R114" n="0747a12"/>曰。若不是这两个老汉。<g ref="#CB05218">筑</g>杀这尿床鬼子。师在镇府 <lb ed="X" n="0376b19"/><lb ed="R114" n="0747a13"/>斋回。到桥上坐次。逢座主三人。一人问。如何是禅河 <lb ed="X" n="0376b20"/><lb ed="R114" n="0747a14"/>深处。须穷到底。师擒住。拟抛向桥下。二座主近前谏 <lb ed="X" n="0376b21"/><lb ed="R114" n="0747a15"/>曰。莫怪触忤上座。且望慈悲。师曰。若不是这两个座 <lb ed="X" n="0376b22"/><lb ed="R114" n="0747a16"/>主。直教他穷到底。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376b23"/><lb ed="R114" n="0747a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376b2301">通容曰。临济一機。傍僧一拶。令上座向刹竿头上 <lb ed="X" n="0376b24"/><lb ed="R114" n="0747a18"/>翻身。不存玄解。故擒钦山抛座主。如逆鳞径尺。不 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0376c" n="0376c"/> <lb ed="X" n="0376c01"/><lb ed="R114" n="0747b01"/>可触犯。虽然刚刀虽利。不斩无罪之人。如何是无 <lb ed="X" n="0376c02"/><lb ed="R114" n="0747b02"/>罪一句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376c03"/><lb ed="R114" n="0747b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0376c0301">守廓行者。行脚到<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376001" n="0376001"/>弃州花严和尙会下。一日严上堂 <lb ed="X" n="0376c04"/><lb ed="R114" n="0747b04"/>曰。大众今日若是临济德山高亭大愚鸟窠船子儿 <lb ed="X" n="0376c05"/><lb ed="R114" n="0747b05"/>孙。不用如何若何。便请单刀直入。花严与汝证據。师 <lb ed="X" n="0376c06"/><lb ed="R114" n="0747b06"/>出礼拜。起便喝。严亦喝。师又喝。严亦喝。师礼拜起曰。 <lb ed="X" n="0376c07"/><lb ed="R114" n="0747b07"/>大众看这老汉一场败缺。又喝一喝。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0376002" n="0376002"/>相手归众。严下 <lb ed="X" n="0376c08"/><lb ed="R114" n="0747b08"/>座归方丈。时风穴作维那。上去问讯。严曰。维那汝来 <lb ed="X" n="0376c09"/><lb ed="R114" n="0747b09"/>也。叵耐守廓适来。把老僧扭捏一上。待集众。打一顿 <lb ed="X" n="0376c10"/><lb ed="R114" n="0747b10"/>趁出。穴曰。趁他迟了也。自是和尙言过。他是临济下 <lb ed="X" n="0376c11"/><lb ed="R114" n="0747b11"/>儿孙。本分恁么。严方息怒。穴下来擧似师。师曰。汝著 <lb ed="X" n="0376c12"/><lb ed="R114" n="0747b12"/>甚来由。劝这汉。我未问前。早要棒吃。得我话行。如今 <lb ed="X" n="0376c13"/><lb ed="R114" n="0747b13"/>不打。搭却我这话也。穴曰。虽然如是。<anchor xml:id="nkr_note_add_0376c1301" n="0376c1301"/><anchor xml:id="beg0376c1301" n="0376c1301"/>已<anchor xml:id="end0376c1301"/>遍天下也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376c14"/><lb ed="R114" n="0747b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376c1401">通容曰。花严龙头蛇尾。不能令守廓契服。若是山 <lb ed="X" n="0376c15"/><lb ed="R114" n="0747b15"/>僧。当时见他道。大众看这老汉一场败阙。声未绝。 <lb ed="X" n="0376c16"/><lb ed="R114" n="0747b16"/>便连棒打出。不唯两个作家。益见花严令不虚行。 <lb ed="X" n="0376c17"/><lb ed="R114" n="0747b17"/>而对维那云。待集众打一顿趁出。可谓当场不勇。 <lb ed="X" n="0376c18"/><lb ed="R114" n="0747b18"/>阵後兴兵。又纳一重败阙也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376c19"/><lb ed="R114" n="0748a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0376c1901">庐州澄心院旻德禅师。在兴化。遇示众曰。若是作家 <lb ed="X" n="0376c20"/><lb ed="R114" n="0748a02"/>战将。便请单刀直入。更莫如何若何。师出礼拜。起便 <lb ed="X" n="0376c21"/><lb ed="R114" n="0748a03"/>喝。化亦喝。师又喝。化亦喝。师礼拜归众。化曰。适来若 <lb ed="X" n="0376c22"/><lb ed="R114" n="0748a04"/>是别人。三十棒。一棒也较不得。何故。为他旻德会一 <lb ed="X" n="0376c23"/><lb ed="R114" n="0748a05"/>喝。不作一喝用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376c24"/><lb ed="R114" n="0748a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0376c2401">通容曰。旻德固是作家。风规自见。兴化曰。为他旻 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0377a" n="0377a"/> <lb ed="X" n="0377a01"/><lb ed="R114" n="0748a07"/>德会一喝。不作一喝用。且道意旨如何。这裡若具 <lb ed="X" n="0377a02"/><lb ed="R114" n="0748a08"/>一隻眼。不妨超宗异目。作个当家种草。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377a03"/><lb ed="R114" n="0748a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377a0301">汾州太子院善昭禅师。太原俞氏子。剃发受具。杖<g ref="#CB15081">策</g> <lb ed="X" n="0377a04"/><lb ed="R114" n="0748a10"/>遊方。所至少留。随機叩发。历参知识七十一员。後到 <lb ed="X" n="0377a05"/><lb ed="R114" n="0748a11"/>首山。问百丈捲席意旨如何。山曰。龙袖拂开全体现。 <lb ed="X" n="0377a06"/><lb ed="R114" n="0748a12"/>曰师意如何。山曰。象王行处绝狐踪。师于言下大悟。 <lb ed="X" n="0377a07"/><lb ed="R114" n="0748a13"/>拜起而曰。万古碧潭空界月。再三捞摝始应知。有问 <lb ed="X" n="0377a08"/><lb ed="R114" n="0748a14"/>者曰。见何道理。便尔自肯。师曰。正是我放身命处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377a09"/><lb ed="R114" n="0748a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377a0901">通容曰。首山如此答话。使善昭坐断乾坤。不留朕 <lb ed="X" n="0377a10"/><lb ed="R114" n="0748a16"/>迹。盖师资道契。非偶然耳。看他参七十一员善知 <lb ed="X" n="0377a11"/><lb ed="R114" n="0748a17"/>识。其披蓁决膜。固亦多多。智穷力尽。故能自肯。不 <lb ed="X" n="0377a12"/><lb ed="R114" n="0748a18"/>可不知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377a13"/><lb ed="R114" n="0748b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377a1301">汝州葉县廣教院归省禅师。遊方参首山。山一日擧 <lb ed="X" n="0377a14"/><lb ed="R114" n="0748b02"/>竹篦问曰。唤作竹篾即触。不唤作竹篦即背。唤作什 <lb ed="X" n="0377a15"/><lb ed="R114" n="0748b03"/>么。师掣得掷地上。山曰瞎。师于言下。豁然顿悟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377a16"/><lb ed="R114" n="0748b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377a1601">通容曰。夜来火发裈。烈焰内外红。遭著烧粉碎。钝 <lb ed="X" n="0377a17"/><lb ed="R114" n="0748b05"/>铁化成脓。且道与首山相为。相去多少。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377a18"/><lb ed="R114" n="0748b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377a1801">潭州石霜慈明楚圆禅师。闻汾阳道望。遂往谒焉。阳 <lb ed="X" n="0377a19"/><lb ed="R114" n="0748b07"/>顾而默器之。经二年。未许入室。每见必骂诟。或毁诋 <lb ed="X" n="0377a20"/><lb ed="R114" n="0748b08"/>诸方。及有所训。皆流俗鄙事。一夕诉曰。自至法席。<anchor xml:id="nkr_note_add_0377a2001" n="0377a2001"/><anchor xml:id="beg0377a2001" n="0377a2001"/>已<anchor xml:id="end0377a2001"/> <lb ed="X" n="0377a21"/><lb ed="R114" n="0748b09"/>再夏。不蒙指示。但增世俗尘劳。念岁月飘忽。<anchor xml:id="nkr_note_add_0377a2101" n="0377a2101"/><anchor xml:id="beg0377a2101" n="0377a2101"/>己<anchor xml:id="end0377a2101"/>事不 <lb ed="X" n="0377a22"/><lb ed="R114" n="0748b10"/>明。失出家之利。语未卒。阳熟视骂曰。是恶知识。敢裨 <lb ed="X" n="0377a23"/><lb ed="R114" n="0748b11"/>贩我。怒擧杖逐之。师拟伸救。阳掩师口。乃大悟曰。是 <lb ed="X" n="0377a24"/><lb ed="R114" n="0748b12"/>知临济道出常情。服役七年。辞去。师一日谒神鼎諲 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0377b" n="0377b"/> <lb ed="X" n="0377b01"/><lb ed="R114" n="0748b13"/>禅师。鼎首山高弟。望尊一时。衲子非人类精奇。无敢 <lb ed="X" n="0377b02"/><lb ed="R114" n="0748b14"/>登其门者。住山三十年。门弟子气吞诸方。师发长不 <lb ed="X" n="0377b03"/><lb ed="R114" n="0748b15"/>剪。敝衣楚音。通谒称法姪。一众大笑。鼎遣童子问。长 <lb ed="X" n="0377b04"/><lb ed="R114" n="0748b16"/>老谁之嗣。师仰视屋曰。亲见汾阳来。鼎杖而出顾见。 <lb ed="X" n="0377b05"/><lb ed="R114" n="0748b17"/>欣然问曰。汾州有西河狮子是否。师指其後。绝叫曰。 <lb ed="X" n="0377b06"/><lb ed="R114" n="0748b18"/>屋倒矣。童子返走。鼎回顾相矍铄。师地坐脱隻履而 <lb ed="X" n="0377b07"/><lb ed="R114" n="0749a01"/>视之。鼎老忘所问。又失师所在。师徐整衣。且行且语 <lb ed="X" n="0377b08"/><lb ed="R114" n="0749a02"/>曰。见面不如闻名。遂去。鼎遣人追之。不可。歎曰。汾州 <lb ed="X" n="0377b09"/><lb ed="R114" n="0749a03"/>乃有此儿耶。师自是名重丛林。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377b10"/><lb ed="R114" n="0749a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377b1001">通容曰。汾阳为人。有全機电捲大用天旋。使慈明 <lb ed="X" n="0377b11"/><lb ed="R114" n="0749a05"/>向機下。脱罗笼出窠臼。知临济道出常情。见神鼎 <lb ed="X" n="0377b12"/><lb ed="R114" n="0749a06"/>有赤手杀人作略。单刀直入。施纵以他出汾阳阃 <lb ed="X" n="0377b13"/><lb ed="R114" n="0749a07"/>域。故有超方眼目。一等抱柱澡足。把缆放舟。岂能 <lb ed="X" n="0377b14"/><lb ed="R114" n="0749a08"/>窥其万一耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377b15"/><lb ed="R114" n="0749a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377b1501">文公杨亿居士。字大年。幼擧神婴。及壮负才名。而未 <lb ed="X" n="0377b16"/><lb ed="R114" n="0749a10"/>知有<persName>佛</persName>。一日过同僚。见读金刚经。笑且罪之。彼读自 <lb ed="X" n="0377b17"/><lb ed="R114" n="0749a11"/>若。公疑之曰。是岂出孔孟之右乎。何佞甚。因阅数板。 <lb ed="X" n="0377b18"/><lb ed="R114" n="0749a12"/>懵然始少敬信。後会翰林李公维。勉令参问。及由秘 <lb ed="X" n="0377b19"/><lb ed="R114" n="0749a13"/>书监。出守汝州。首谒廣慧。慧接见。公便问。布鼓当轩 <lb ed="X" n="0377b20"/><lb ed="R114" n="0749a14"/>击。谁是知音者。慧曰。来风深辨。公曰。恁么则禅客相 <lb ed="X" n="0377b21"/><lb ed="R114" n="0749a15"/>逢。祇弹指也。慧曰。君子可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377001" n="0377001"/>入。公应诺诺。慧曰。草贼大 <lb ed="X" n="0377b22"/><lb ed="R114" n="0749a16"/>败。夜语次。慧曰。秘监曾与甚人道话来。公曰。某曾问 <lb ed="X" n="0377b23"/><lb ed="R114" n="0749a17"/>雲巖谅监寺。两个大虫相咬时如何。谅曰。一合相。某 <lb ed="X" n="0377b24"/><lb ed="R114" n="0749a18"/>甲只管看。未审恁么道。还得么。慧曰。这裡即不然。公 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0377c" n="0377c"/> <lb ed="X" n="0377c01"/><lb ed="R114" n="0749b01"/>曰。请和尙别一转语。慧以手作拽鼻势曰。这畜牲。更 <lb ed="X" n="0377c02"/><lb ed="R114" n="0749b02"/><g ref="#CB01387">蹦</g>跳在。公于言下脱然无疑。有偈曰。八角磨盘空裡 <lb ed="X" n="0377c03"/><lb ed="R114" n="0749b03"/>走。金毛狮子变作狗。拟欲将身北斗藏。应须合掌南 <lb ed="X" n="0377c04"/><lb ed="R114" n="0749b04"/>辰後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377c05"/><lb ed="R114" n="0749b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377c0501">通容曰。大年与廣慧。初相见機语。亦是此门气息。 <lb ed="X" n="0377c06"/><lb ed="R114" n="0749b06"/>及论至谅监寺答两个大虫相咬话。被廣慧奋狮 <lb ed="X" n="0377c07"/><lb ed="R114" n="0749b07"/>子威。因之狐疑顿息。故偈语<anchor xml:id="nkr_note_orig_0377002" n="0377002"/>山格无依傍。凡在此 <lb ed="X" n="0377c08"/><lb ed="R114" n="0749b08"/>道者。莫不赞服。大都内因蕴藉之功。外感提掇之 <lb ed="X" n="0377c09"/><lb ed="R114" n="0749b09"/>缘。故道價杰出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377c10"/><lb ed="R114" n="0749b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0377c1001">洪州翠巖可真禅师。福州人也。尝参慈明。因之金銮 <lb ed="X" n="0377c11"/><lb ed="R114" n="0749b11"/>同善侍者坐夏。善乃慈明高弟。道吾真。杨岐会。皆推 <lb ed="X" n="0377c12"/><lb ed="R114" n="0749b12"/>伏之。师自负亲见慈明。天下无可意者。善与语。知其 <lb ed="X" n="0377c13"/><lb ed="R114" n="0749b13"/>未彻笑之。一日山行。擧语锋发。善拈一片瓦砾。置盘 <lb ed="X" n="0377c14"/><lb ed="R114" n="0749b14"/>石上曰。若向这裡。下得一转语。许汝亲见慈明。师左 <lb ed="X" n="0377c15"/><lb ed="R114" n="0749b15"/>右视之拟对。善叱曰。伫思停機。情识未透。何曾梦见。 <lb ed="X" n="0377c16"/><lb ed="R114" n="0749b16"/>师自愧悚。即还石霜。慈明见来。叱曰。本色行脚人。必 <lb ed="X" n="0377c17"/><lb ed="R114" n="0749b17"/>知时节。有甚急。夏未了。早至此。师泣曰。被善兄毒心。 <lb ed="X" n="0377c18"/><lb ed="R114" n="0749b18"/>终碍塞人。故来见和尙。明遽问。如何是<persName>佛</persName>法大意。师 <lb ed="X" n="0377c19"/><lb ed="R114" n="0750a01"/>曰。无雲生岭上。有月落波心。明瞋目喝曰。头白齿豁。 <lb ed="X" n="0377c20"/><lb ed="R114" n="0750a02"/>犹作这个见解。如何脱離生死。师悚然求指示。明曰。 <lb ed="X" n="0377c21"/><lb ed="R114" n="0750a03"/>汝问我。师理前话问之。明震声曰。无雲生岭上。有月 <lb ed="X" n="0377c22"/><lb ed="R114" n="0750a04"/>落波心。师于言下大悟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377c23"/><lb ed="R114" n="0750a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0377c2301">通容曰。善侍者固是豪迈之士。观其可真。亦有大 <lb ed="X" n="0377c24"/><lb ed="R114" n="0750a06"/>英灵。但意地未彻。故死機下。再见慈明。与他拈却 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0378a" n="0378a"/> <lb ed="X" n="0378a01"/><lb ed="R114" n="0750a07"/>太湖。盖掇出鄱阳湖。以後竟无人奈何得。吾知出 <lb ed="X" n="0378a02"/><lb ed="R114" n="0750a08"/>头须是英灵汉。敌勝还他狮子儿。二公有之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378a03"/><lb ed="R114" n="0750a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0378a0301">南嶽雲峰文悦禅师。南昌徐氏子。初造大愚。闻示众 <lb ed="X" n="0378a04"/><lb ed="R114" n="0750a10"/>曰。大家相聚吃茎齑。若唤作一茎齑。入地狱如箭射。 <lb ed="X" n="0378a05"/><lb ed="R114" n="0750a11"/>便下座。师大骇。夜造方丈。愚问。来何所求。师曰。求心 <lb ed="X" n="0378a06"/><lb ed="R114" n="0750a12"/>法。愚曰。法轮未转。食轮先转。後生趁色力健。何不为 <lb ed="X" n="0378a07"/><lb ed="R114" n="0750a13"/>众乞食。我忍饥不暇。何暇为汝说禅乎。师不敢违。未 <lb ed="X" n="0378a08"/><lb ed="R114" n="0750a14"/>幾愚移翠巖。师纳疏罢。复过翠巖。师求指方。巖曰。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0378a09"/><lb ed="R114" n="0750a15"/>法未到烂却。雪寒。宜为众乞炭。师亦奉命。能事罢。复 <lb ed="X" n="0378a10"/><lb ed="R114" n="0750a16"/>造方丈。巖曰。堂司阙人。今以烦汝。师受之不乐。恨巖 <lb ed="X" n="0378a11"/><lb ed="R114" n="0750a17"/>不去心。坐後架。桶箍忽散。自架堕落。师忽然开悟。顿 <lb ed="X" n="0378a12"/><lb ed="R114" n="0750a18"/>见巖用处。走搭伽黎上寝堂。巖迎笑曰。维那且喜大 <lb ed="X" n="0378a13"/><lb ed="R114" n="0750b01"/>事了毕。师再拜。不及吐一辞而去。服勤八年。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378a14"/><lb ed="R114" n="0750b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0378a1401">通容曰。大愚开示悦公。严密无巴鼻。非悦公亦难 <lb ed="X" n="0378a15"/><lb ed="R114" n="0750b03"/>受教。然亦春回大地。万象咸新。悦因时令相触。始 <lb ed="X" n="0378a16"/><lb ed="R114" n="0750b04"/>觉春风满袖。今人知见夹杂。说道理禅接人。又以 <lb ed="X" n="0378a17"/><lb ed="R114" n="0750b05"/>讲解为事。见大愚如此作用。亦将为人解说。要人 <lb ed="X" n="0378a18"/><lb ed="R114" n="0750b06"/>依行。种种施纵。如兵寇作乱。使人终无下落。岂知 <lb ed="X" n="0378a19"/><lb ed="R114" n="0750b07"/>大愚独住寰中乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378a20"/><lb ed="R114" n="0750b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0378a2001">节使李端愿居士。儿时在馆舍。常阅禅书。长虽婚官。 <lb ed="X" n="0378a21"/><lb ed="R114" n="0750b09"/>然笃志祖道。遂後圃筑室类兰若。邀达观师。朝夕咨 <lb ed="X" n="0378a22"/><lb ed="R114" n="0750b10"/>参。至忘寝食。观一日视公曰。非示现力。岂致尔哉。奈 <lb ed="X" n="0378a23"/><lb ed="R114" n="0750b11"/>无个所入何。公问曰。天堂地狱。是有是无。请师明说。 <lb ed="X" n="0378a24"/><lb ed="R114" n="0750b12"/>观曰。诸<persName>佛</persName>向无中说有。眼见空花。太尉就有裡寻无。 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0378b" n="0378b"/> <lb ed="X" n="0378b01"/><lb ed="R114" n="0750b13"/>手摣水月。堪笑。眼前见牢狱不避。心外闻天堂欲生。 <lb ed="X" n="0378b02"/><lb ed="R114" n="0750b14"/>殊不知。欣怖在心。善恶成境。太尉<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b0201" n="0378b0201"/><anchor xml:id="beg0378b0201" n="0378b0201"/>但<anchor xml:id="end0378b0201"/>了自心。自然无 <lb ed="X" n="0378b03"/><lb ed="R114" n="0750b15"/>惑。公曰。心如何了。观曰。善恶都莫思量。公曰。不思量 <lb ed="X" n="0378b04"/><lb ed="R114" n="0750b16"/>後。心归何所。观曰。且请太尉归宅。公曰。只如人死後。 <lb ed="X" n="0378b05"/><lb ed="R114" n="0750b17"/>心归何所。观曰。未知生。焉知死。公曰。生则某<anchor xml:id="nkr_note_add_0378b0501" n="0378b0501"/><anchor xml:id="beg0378b0501" n="0378b0501"/>已<anchor xml:id="end0378b0501"/>知之。 <lb ed="X" n="0378b06"/><lb ed="R114" n="0750b18"/>观曰。生从何来。公罔措。观起揕其胸曰。只在这裡。更 <lb ed="X" n="0378b07"/><lb ed="R114" n="0751a01"/>拟思量个甚么。公曰。会得也。观曰。作么生会。公曰。祇 <lb ed="X" n="0378b08"/><lb ed="R114" n="0751a02"/>知贪途不觉蹉路。观拓开曰。百年一梦。今日方省。既 <lb ed="X" n="0378b09"/><lb ed="R114" n="0751a03"/>而说偈曰。三十八岁。懵然无知。及其有知。何异无知。 <lb ed="X" n="0378b10"/><lb ed="R114" n="0751a04"/>滔滔江水。隐隐随堤。师其归矣。箭浪东驰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378b11"/><lb ed="R114" n="0751a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0378b1101">通容曰。达观日夕与端愿陶铸。使端愿道奥日臻。 <lb ed="X" n="0378b12"/><lb ed="R114" n="0751a06"/>機缘纯熟。于盘桓处。向结角边一拶。便为碗脱丘。 <lb ed="X" n="0378b13"/><lb ed="R114" n="0751a07"/>始知贪程不觉蹉路。如孙膑用兵。死庞涓于马陵。 <lb ed="X" n="0378b14"/><lb ed="R114" n="0751a08"/>然涓亦技穷计尽。祇知贪程不觉蹉路。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378b15"/><lb ed="R114" n="0751a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0378b1501">舒州白雲守端禅师。衡阳葛氏子。幼事翰墨。冠依茶 <lb ed="X" n="0378b16"/><lb ed="R114" n="0751a10"/>陵郁禅师披削。往参杨岐。岐问。受业师为谁。师曰。茶 <lb ed="X" n="0378b17"/><lb ed="R114" n="0751a11"/>陵郁和尙。岐曰。吾闻伊过桥遭攧有省。作偈甚奇。能 <lb ed="X" n="0378b18"/><lb ed="R114" n="0751a12"/>记否。师诵曰。我有明珠一颗。久被尘劳关锁。今朝尘 <lb ed="X" n="0378b19"/><lb ed="R114" n="0751a13"/>尽光生。照破山河万朵。岐笑而趋起。师愕然。通夕不 <lb ed="X" n="0378b20"/><lb ed="R114" n="0751a14"/><g ref="#CB00895">寐</g>。黎明咨询之。适岁暮。岐曰。汝见昨日打欧傩者么。 <lb ed="X" n="0378b21"/><lb ed="R114" n="0751a15"/>曰见。岐曰。汝一筹不及渠。师复骇曰。意旨如何。岐曰。 <lb ed="X" n="0378b22"/><lb ed="R114" n="0751a16"/>渠爱人笑。汝怕人笑。师大悟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378b23"/><lb ed="R114" n="0751a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0378b2301">通容曰。杨岐在慈明会下。多年作监寺。不入堂仪。 <lb ed="X" n="0378b24"/><lb ed="R114" n="0751a18"/>而得大悟。<g ref="#CB15210">恢</g>张临济之道。接白雲端公。擒纵出奇。 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0378c" n="0378c"/> <lb ed="X" n="0378c01"/><lb ed="R114" n="0751b01"/>杀活自由。使端公疑心顿死。及从上尊宿。莫不具 <lb ed="X" n="0378c02"/><lb ed="R114" n="0751b02"/>擒龙捉虎手段。不昧西来之旨。直显单传之妙。真 <lb ed="X" n="0378c03"/><lb ed="R114" n="0751b03"/>所谓克家儿孙。光裕门庭者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378c04"/><lb ed="R114" n="0751b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0378c0401">靳州五祖法演禅师。谒圆照本禅师。古今因缘会尽。 <lb ed="X" n="0378c05"/><lb ed="R114" n="0751b05"/>唯不会僧问兴化。四方八面来时如何。化云。打中间 <lb ed="X" n="0378c06"/><lb ed="R114" n="0751b06"/>底。僧作礼。化云。我昨日赴个村斋。中途过一阵卒风 <lb ed="X" n="0378c07"/><lb ed="R114" n="0751b07"/>瀑雨。却向古庙裡避得过。请益本。本曰。此是临济下 <lb ed="X" n="0378c08"/><lb ed="R114" n="0751b08"/>因缘。须是问他家儿孙始得。师遂谒浮山远禅师。请 <lb ed="X" n="0378c09"/><lb ed="R114" n="0751b09"/>益前话。远云。我有个譬喩说似汝。汝一似个三家村 <lb ed="X" n="0378c10"/><lb ed="R114" n="0751b10"/>裡卖柴汉子。把个扁担。向十字街头立地问人。中书 <lb ed="X" n="0378c11"/><lb ed="R114" n="0751b11"/>堂今日商量甚么事。师默计云。若如此。大故未在。远 <lb ed="X" n="0378c12"/><lb ed="R114" n="0751b12"/>一日语师曰。吾老矣。恐虚度子光阴。可往依白雲。此 <lb ed="X" n="0378c13"/><lb ed="R114" n="0751b13"/>老虽後生。吾未识面。但见其颂临济三顿棒话。有过 <lb ed="X" n="0378c14"/><lb ed="R114" n="0751b14"/>人处。必能了子大事。师潸然礼辞。至白雲。遂擧僧问 <lb ed="X" n="0378c15"/><lb ed="R114" n="0751b15"/>南泉摩尼珠话。请问。雲叱之。师顿悟。献投機偈曰。山 <lb ed="X" n="0378c16"/><lb ed="R114" n="0751b16"/>前一片闲田地。叉手叮咛问祖翁。幾度卖来还自买。 <lb ed="X" n="0378c17"/><lb ed="R114" n="0751b17"/>为怜松竹引淸风。雲特印可。令掌磨事。未幾雲至。语 <lb ed="X" n="0378c18"/><lb ed="R114" n="0751b18"/>师曰。有数个禅客。自庐山来。皆有悟入处。教伊说亦 <lb ed="X" n="0378c19"/><lb ed="R114" n="0752a01"/>说得有来由。擧因缘问伊。亦明得。教伊下语亦下得。 <lb ed="X" n="0378c20"/><lb ed="R114" n="0752a02"/>只是未在。师于是大疑。私自计曰。既悟了。说亦说得。 <lb ed="X" n="0378c21"/><lb ed="R114" n="0752a03"/>明亦明得。如何却未在。遂参究纍日。忽然省悟。从前 <lb ed="X" n="0378c22"/><lb ed="R114" n="0752a04"/>宝惜。一时放下。走见白雲。雲为手舞足蹈。师亦一笑 <lb ed="X" n="0378c23"/><lb ed="R114" n="0752a05"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0378c2301" n="0378c2301"/><anchor xml:id="beg0378c2301" n="0378c2301"/>已<anchor xml:id="end0378c2301"/>。师後曰。吾因兹出一身白汗。便明得下载淸风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378c24"/><lb ed="R114" n="0752a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0378c2401">通容曰。古人不叨滥为人。然亦不埋没诸方眼目。 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0379a" n="0379a"/> <lb ed="X" n="0379a01"/><lb ed="R114" n="0752a07"/>如浮山远指五祖演。往见白雲端。真为退<anchor xml:id="nkr_note_add_0379a0101" n="0379a0101"/><anchor xml:id="beg0379a0101" n="0379a0101"/>己<anchor xml:id="end0379a0101"/>让人。 <lb ed="X" n="0379a02"/><lb ed="R114" n="0752a08"/>万中无一。使演公至彼。倾心其道。一叱之下。便能 <lb ed="X" n="0379a03"/><lb ed="R114" n="0752a09"/>投機。非远公吹嘘。莫能致也。虽则暂为途路。而端 <lb ed="X" n="0379a04"/><lb ed="R114" n="0752a10"/>师相为必欲到家。故演公得明下载淸风。且道意 <lb ed="X" n="0379a05"/><lb ed="R114" n="0752a11"/>旨如何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379a06"/><lb ed="R114" n="0752a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379a0601"><persName>佛</persName>果禅师。最後见五祖。尽其機用。祖皆不诺。乃谓祖 <lb ed="X" n="0379a07"/><lb ed="R114" n="0752a13"/>强移换人。出不逊语。忿然而去。祖曰。待汝著一顿热 <lb ed="X" n="0379a08"/><lb ed="R114" n="0752a14"/>病打时。方思量我在。师到金山。染伤寒困极。以平日 <lb ed="X" n="0379a09"/><lb ed="R114" n="0752a15"/>见处试之。无得力者。追绎五祖之言。乃自誓曰。我病 <lb ed="X" n="0379a10"/><lb ed="R114" n="0752a16"/>稍间。即归五祖。病痊寻归。祖一见而喜。令参堂。便入 <lb ed="X" n="0379a11"/><lb ed="R114" n="0752a17"/>侍者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0379001" n="0379001"/>疗。方半月。会部使者。解印还蜀。诣祖问道。祖曰。 <lb ed="X" n="0379a12"/><lb ed="R114" n="0752a18"/>提刑少年。曾读小艳诗否。有两句颇相近。频呼小玉 <lb ed="X" n="0379a13"/><lb ed="R114" n="0752b01"/>原无事。只要檀郞认得声。提刑应诺诺。祖曰。且仔细。 <lb ed="X" n="0379a14"/><lb ed="R114" n="0752b02"/>师适归侍立次。问曰。闻和尙擧小艳诗。提刑会否。祖 <lb ed="X" n="0379a15"/><lb ed="R114" n="0752b03"/>曰。他只认得声。师曰。只要檀郞认得声。他既认得声。 <lb ed="X" n="0379a16"/><lb ed="R114" n="0752b04"/>为甚么却不是。祖曰。如何是祖师西来意。庭前柏树 <lb ed="X" n="0379a17"/><lb ed="R114" n="0752b05"/>子聻。师忽有省。遽出。见鸡飞上栏杆。鼓翅而鸣。复自 <lb ed="X" n="0379a18"/><lb ed="R114" n="0752b06"/>谓曰。此岂不是声。遂袖香入室。通所得。呈偈曰。金鸭 <lb ed="X" n="0379a19"/><lb ed="R114" n="0752b07"/>香消锦绣帏。笙歌丛裡醉扶归。少年一段风流事。祇 <lb ed="X" n="0379a20"/><lb ed="R114" n="0752b08"/>许佳人独自知。祖曰。<persName>佛</persName>祖大事。非小根劣器所能造 <lb ed="X" n="0379a21"/><lb ed="R114" n="0752b09"/>诣。吾助汝喜。祖遍谓山中耆旧曰。我侍者参得禅也。 <lb ed="X" n="0379a22"/><lb ed="R114" n="0752b10"/>由此所至推为上首。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379a23"/><lb ed="R114" n="0752b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0379a2301">通容曰。五祖种种相为。使<persName>佛</persName>果见色闻声则不无。 <lb ed="X" n="0379a24"/><lb ed="R114" n="0752b12"/>若離却药忌一句。也道不看。试端的看。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0379b" n="0379b"/> <lb ed="X" n="0379b01"/><lb ed="R114" n="0752b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379b0101">临安府径山宗杲大慧普觉禅师。师至天寧。一日闻 <lb ed="X" n="0379b02"/><lb ed="R114" n="0752b14"/>圆悟陞堂。擧僧问雲门如何是诸<persName>佛</persName>出身处。门曰。东 <lb ed="X" n="0379b03"/><lb ed="R114" n="0752b15"/>山水上行。若是天寧。即不然。忽有人问。如何是诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0379b04"/><lb ed="R114" n="0752b16"/>出身处。只向他道。熏风自南来。殿阁生微凉。师于言 <lb ed="X" n="0379b05"/><lb ed="R114" n="0752b17"/>下。忽然前後际断。虽然动相不生。却坐在净裸裸地。 <lb ed="X" n="0379b06"/><lb ed="R114" n="0752b18"/>悟谓曰。也不易汝得到这田地。可惜死了不能得活。 <lb ed="X" n="0379b07"/><lb ed="R114" n="0753a01"/>不疑言句是为大病。不见道悬巖撒手。自肯承当。绝 <lb ed="X" n="0379b08"/><lb ed="R114" n="0753a02"/>後再苏。欺君不得。须信有这个道理。遂令居择木堂。 <lb ed="X" n="0379b09"/><lb ed="R114" n="0753a03"/>为不厘务侍者。日同士大夫入室。悟每擧有句无句 <lb ed="X" n="0379b10"/><lb ed="R114" n="0753a04"/>如藤倚树问之。师纔开口。悟便曰。不是不是。经半载。 <lb ed="X" n="0379b11"/><lb ed="R114" n="0753a05"/>遂问悟曰。闻和尙当时在五祖。曾问这话。不知五祖 <lb ed="X" n="0379b12"/><lb ed="R114" n="0753a06"/>道甚么。悟笑而不答。师曰。和尙当时须对众问。如今 <lb ed="X" n="0379b13"/><lb ed="R114" n="0753a07"/>说亦何妨。悟不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0379b1301" n="0379b1301"/><anchor xml:id="beg0379b1301" n="0379b1301"/>已<anchor xml:id="end0379b1301"/>。谓曰。我问有句无句如藤倚树。 <lb ed="X" n="0379b14"/><lb ed="R114" n="0753a08"/>意旨如何。祖曰。描也描不成。<g ref="#CB15148">画</g>也<g ref="#CB15148">画</g>不就。又问。树倒 <lb ed="X" n="0379b15"/><lb ed="R114" n="0753a09"/>藤枯是如何。祖曰。相随来也。师当下释然。曰我会也。 <lb ed="X" n="0379b16"/><lb ed="R114" n="0753a10"/>悟遂擧数则因缘诘之。师酬对无滞。悟曰。始知吾不 <lb ed="X" n="0379b17"/><lb ed="R114" n="0753a11"/>汝欺。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379b18"/><lb ed="R114" n="0753a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0379b1801">通容曰。大慧初历洞上诸老宿。不能了其事。在湛 <lb ed="X" n="0379b19"/><lb ed="R114" n="0753a13"/>堂会下。陶铸多年。堂一日为师曰。杲上座。我这裡 <lb ed="X" n="0379b20"/><lb ed="R114" n="0753a14"/>禅。汝一时理会得。教汝说也说得。教汝作拈古颂 <lb ed="X" n="0379b21"/><lb ed="R114" n="0753a15"/>古小参普说。汝都做得。只是有一件事未在。汝还 <lb ed="X" n="0379b22"/><lb ed="R114" n="0753a16"/>知么。对曰。甚么事。湛堂曰。汝祇欠这一解在。<g ref="#CB01403">㘞</g>。若 <lb ed="X" n="0379b23"/><lb ed="R114" n="0753a17"/>汝不得这一解。方丈与汝说时便有禅。纔出方丈。 <lb ed="X" n="0379b24"/><lb ed="R114" n="0753a18"/>便无了。惺惺思量时便有禅。纔睡。著便无禅。若如 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0379c" n="0379c"/> <lb ed="X" n="0379c01"/><lb ed="R114" n="0753b01"/>此。如何敌得生死。对曰。正是某甲疑处。後湛堂疾 <lb ed="X" n="0379c02"/><lb ed="R114" n="0753b02"/>亟。问曰。和尙若不起此疾。教某依附谁。可以了此 <lb ed="X" n="0379c03"/><lb ed="R114" n="0753b03"/>大事。曰有个勤巴子。戒亦不识他。汝若见之。必能 <lb ed="X" n="0379c04"/><lb ed="R114" n="0753b04"/>成就此事。若见他了不得。便修行去。後世出来参 <lb ed="X" n="0379c05"/><lb ed="R114" n="0753b05"/>禅。师依其教参圆悟。初于熏风南来殿阁微凉。便 <lb ed="X" n="0379c06"/><lb ed="R114" n="0753b06"/>尔堂堂坐断。绝去来今。後于描不成<g ref="#CB15148">画</g>不就处。蓦 <lb ed="X" n="0379c07"/><lb ed="R114" n="0753b07"/>面识破分明。悬巖撒手。绝後再苏。固圆悟之钳锤 <lb ed="X" n="0379c08"/><lb ed="R114" n="0753b08"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379c09"/><lb ed="R114" n="0753b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379c0901"><name role="" type="person">平江府</name>虎丘绍隆禅师。谒圆悟。一日入室。悟问曰。见 <lb ed="X" n="0379c10"/><lb ed="R114" n="0753b10"/>见之时。见非是见。见犹離见。见不能及。擧拳曰。还见 <lb ed="X" n="0379c11"/><lb ed="R114" n="0753b11"/>么。师曰见。悟曰。头上安头。师闻脱然契悟。悟叱曰。见 <lb ed="X" n="0379c12"/><lb ed="R114" n="0753b12"/>个甚么道理。师曰。竹密不妨流水过。悟肯之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379c13"/><lb ed="R114" n="0753b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0379c1301">通客曰。圆悟为绍隆。向历落地。拈出吹毛剑。纤悉 <lb ed="X" n="0379c14"/><lb ed="R114" n="0753b14"/>俱斩。隆师即得寻避无地。然亦火裡蝍蟟<g ref="#CB03340">啣</g>月走。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379c15"/><lb ed="R114" n="0753b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379c1501">庆元府<name role="" type="person">育王山</name><persName>佛</persName>智端裕禅师。晚见圆悟于锺阜。一 <lb ed="X" n="0379c16"/><lb ed="R114" n="0753b16"/>日悟问。谁知正法眼藏。向这瞎驴边灭却。即今是灭 <lb ed="X" n="0379c17"/><lb ed="R114" n="0753b17"/>不灭。曰请和尙合取口好。悟曰。此犹未出常情。师拟 <lb ed="X" n="0379c18"/><lb ed="R114" n="0753b18"/>对。悟击之。师顿去所滞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379c19"/><lb ed="R114" n="0754a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0379c1901">通容曰。圆悟钩锥快利。用钩则钩动筋骨。用锥则 <lb ed="X" n="0379c20"/><lb ed="R114" n="0754a02"/>锥教血出。以致<persName>佛</persName>智性命不存。且道如何过日。咄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379c21"/><lb ed="R114" n="0754a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0379c2101"><name role="" type="person">平江府</name>南峰雲辨禅师。後参圆悟。値入室。纔踵门。悟 <lb ed="X" n="0379c22"/><lb ed="R114" n="0754a04"/>曰。看脚下。师打露柱一下。悟曰。何不著实道一句。师 <lb ed="X" n="0379c23"/><lb ed="R114" n="0754a05"/>曰。师若摇头。弟子摆尾。悟曰。汝试摆尾看。师翻筋斗 <lb ed="X" n="0379c24"/><lb ed="R114" n="0754a06"/>而出。悟大笑。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0380a" n="0380a"/> <lb ed="X" n="0380a01"/><lb ed="R114" n="0754a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380a0101">通容曰。雲辨摆尾。则不无。若遇藕孔。尾巴定过不 <lb ed="X" n="0380a02"/><lb ed="R114" n="0754a08"/>得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a03"/><lb ed="R114" n="0754a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380a0301">临安府灵隐慧远禅师。会圆悟复领昭觉。师即之闻 <lb ed="X" n="0380a04"/><lb ed="R114" n="0754a10"/>悟普说。擧庞居士问<name role="" type="person">马祖</name>不与万法为侣因缘。师忽 <lb ed="X" n="0380a05"/><lb ed="R114" n="0754a11"/>顿悟。仆于众。众掖之。师乃曰。吾梦觉矣。至夜小参。师 <lb ed="X" n="0380a06"/><lb ed="R114" n="0754a12"/>出问曰。净裸裸空无一物。赤胳𩪸贫无一钱。户破家 <lb ed="X" n="0380a07"/><lb ed="R114" n="0754a13"/>亡。乞师赈济。悟曰。七珍八宝一时拏。师曰。祸不入谨 <lb ed="X" n="0380a08"/><lb ed="R114" n="0754a14"/>家之门。悟曰。機不離位。堕在毒海。师随声便喝。悟以 <lb ed="X" n="0380a09"/><lb ed="R114" n="0754a15"/>拄杖。击禅床云。吃得棒也未。师又喝。悟连喝两喝。师 <lb ed="X" n="0380a10"/><lb ed="R114" n="0754a16"/>便礼拜。自此機锋峻发。无所抵捂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a11"/><lb ed="R114" n="0754a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380a1101">通容曰。慧远在圆悟会下。能极力参究。故一入门 <lb ed="X" n="0380a12"/><lb ed="R114" n="0754a18"/>来。便七通八达。圆悟虽种种罗笼。竟难曲折矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a13"/><lb ed="R114" n="0754b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380a1301">成都府昭觉彻庵禅师。依圆悟于金山。以所见告。悟 <lb ed="X" n="0380a14"/><lb ed="R114" n="0754b02"/>弗之许。悟被诏住雲居。师从之。虽有信入。终以鲠胸 <lb ed="X" n="0380a15"/><lb ed="R114" n="0754b03"/>之物未去为疑。会悟问参徒。生死到来时如何。僧曰。 <lb ed="X" n="0380a16"/><lb ed="R114" n="0754b04"/>香台子笑和尙。次问师。汝作么生。师曰。草贼大败。悟 <lb ed="X" n="0380a17"/><lb ed="R114" n="0754b05"/>曰。有人问汝时如何。师拟答。悟凭陵曰。草贼大败。师 <lb ed="X" n="0380a18"/><lb ed="R114" n="0754b06"/>即彻证。圆悟以拳击之。师拊掌大笑。悟曰。汝见甚么。 <lb ed="X" n="0380a19"/><lb ed="R114" n="0754b07"/>便如此。师曰。毒拳未报。永劫不忘。悟归昭觉。命首众。 <lb ed="X" n="0380a20"/><lb ed="R114" n="0754b08"/>悟将顺世。以师继席焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a21"/><lb ed="R114" n="0754b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380a2101">通容曰。彻庵既彻证。圆悟复击一拳。不得作勘验 <lb ed="X" n="0380a22"/><lb ed="R114" n="0754b10"/>会。不得作脑後一槌会。不得作探竿会。且道如何。 <lb ed="X" n="0380a23"/><lb ed="R114" n="0754b11"/>咦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a24"/><lb ed="R114" n="0754b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380a2401">临安府中天竺<g ref="#CB15683">拗</g>堂中仁禅师。进具後。往来三藏译 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0380b" n="0380b"/> <lb ed="X" n="0380b01"/><lb ed="R114" n="0754b13"/>经所。谛穷经论。特于宗门未之信。时圆悟居天寧。凌 <lb ed="X" n="0380b02"/><lb ed="R114" n="0754b14"/>晨谒之。悟方为众入室。师见敬服。奋然造前。悟曰。依 <lb ed="X" n="0380b03"/><lb ed="R114" n="0754b15"/>经解義。三世<persName>佛</persName>冤。離经一字。即同魔说。速道速道。师 <lb ed="X" n="0380b04"/><lb ed="R114" n="0754b16"/>拟对。悟劈口击之。因坠一齿。即大悟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b05"/><lb ed="R114" n="0754b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380b0501">通容曰。<g ref="#CB05253">拗</g>堂往来译经所。谛穷经论。成个烂冬瓜。 <lb ed="X" n="0380b06"/><lb ed="R114" n="0754b18"/>遇圆悟一捏。即粉碎矣。但瓜中蒂。不得动著。动著 <lb ed="X" n="0380b07"/><lb ed="R114" n="0755a01"/>即祸生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b08"/><lb ed="R114" n="0755a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380b0801">眉州象耳山袁觉禅师。一日诵法花经。至亦复不知 <lb ed="X" n="0380b09"/><lb ed="R114" n="0755a03"/>何者是火何者是舍。乃豁然。制罢归省。性见首肯之。 <lb ed="X" n="0380b10"/><lb ed="R114" n="0755a04"/>圆悟再得旨住雲居。师至彼。以所得白悟。悟诃曰。本 <lb ed="X" n="0380b11"/><lb ed="R114" n="0755a05"/>是净地。屙屎作么。师所疑顿释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b12"/><lb ed="R114" n="0755a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380b1201">通容曰。袁觉于火宅品。脱却身面衣服。于圆悟言 <lb ed="X" n="0380b13"/><lb ed="R114" n="0755a07"/>下。除去衬裡布衫。山僧如此判断。于袁觉分上。更 <lb ed="X" n="0380b14"/><lb ed="R114" n="0755a08"/>有一句未曾道著。且道是那一句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b15"/><lb ed="R114" n="0755a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380b1501">郡王赵令襟。字表之。号超然居士。公与汪内翰藻李 <lb ed="X" n="0380b16"/><lb ed="R114" n="0755a10"/>参政邴曾侍郞开。诣径山。谒大慧。慧闻至。乃令繫鼓 <lb ed="X" n="0380b17"/><lb ed="R114" n="0755a11"/>入室。公欣然袖香趋之。慧曰。赵州洗钵盂话。居士作 <lb ed="X" n="0380b18"/><lb ed="R114" n="0755a12"/>么生会。公曰。讨甚么碗。拂袖便出。慧趋搊住曰。古人 <lb ed="X" n="0380b19"/><lb ed="R114" n="0755a13"/>向这裡悟去。汝因甚么却不悟。公拟对。慧<g ref="#CB15067">𢮁</g>之曰。讨 <lb ed="X" n="0380b20"/><lb ed="R114" n="0755a14"/>甚么碗。公曰。还这老汉始得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b21"/><lb ed="R114" n="0755a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380b2101">通容曰。超然明剪裁。大慧暗穿针。明剪裁风度可 <lb ed="X" n="0380b22"/><lb ed="R114" n="0755a16"/>观。暗穿针缕线撮破。简点将来。二人俱好三十棒。 <lb ed="X" n="0380b23"/><lb ed="R114" n="0755a17"/>且道过在何处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b24"/><lb ed="R114" n="0755a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380b2401">常德府文殊心道禅师。闻<persName>佛</persName>鉴禅师夜参擧赵州柏 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0380c" n="0380c"/> <lb ed="X" n="0380c01"/><lb ed="R114" n="0755b01"/>树子话。至觉铁嘴云。先师无此语。莫谤先师好。因大 <lb ed="X" n="0380c02"/><lb ed="R114" n="0755b02"/>疑。提撕既久。一夕豁然。即趋丈室。拟叙所悟。鉴见来。 <lb ed="X" n="0380c03"/><lb ed="R114" n="0755b03"/>便闭门。师曰。和尙莫谩某甲。鉴云。十方无壁落。何不 <lb ed="X" n="0380c04"/><lb ed="R114" n="0755b04"/>入门来。师以拳擉窗纸。鉴即开门搊住云。道道。师以 <lb ed="X" n="0380c05"/><lb ed="R114" n="0755b05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0380001" n="0380001"/>尔手捧鉴头。作口啐而出。遂呈偈曰。赵州有个柏树 <lb ed="X" n="0380c06"/><lb ed="R114" n="0755b06"/>话。禅客相传遍天下。多是摘葉与寻枝。不能直向根 <lb ed="X" n="0380c07"/><lb ed="R114" n="0755b07"/>源会。觉公说道无此语。正是恶言当面骂。禅人若具 <lb ed="X" n="0380c08"/><lb ed="R114" n="0755b08"/>通方眼。好向此中辨真假。鉴深然之。每对容称赏。後 <lb ed="X" n="0380c09"/><lb ed="R114" n="0755b09"/>命分座。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380c10"/><lb ed="R114" n="0755b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0380c1001">通容曰。<persName>佛</persName>鉴闭门。深辨来风。心道破窗。把捉不住。 <lb ed="X" n="0380c11"/><lb ed="R114" n="0755b11"/>只因识破柏树子。故眉鬚堕落也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380c12"/><lb ed="R114" n="0755b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0380c1201">安吉州何山<persName>佛</persName>灯守珣禅师。郡之施氏子。参廣鉴瑛 <lb ed="X" n="0380c13"/><lb ed="R114" n="0755b13"/>禅师。不契。遂造太平。随众咨请。邈无所入。乃封其衾 <lb ed="X" n="0380c14"/><lb ed="R114" n="0755b14"/>曰。此生若不彻去。誓不展此。于是昼坐宵立。如丧考 <lb ed="X" n="0380c15"/><lb ed="R114" n="0755b15"/>妣。逾七七日。忽<persName>佛</persName>鉴上堂曰。森罗及万象。一法之所 <lb ed="X" n="0380c16"/><lb ed="R114" n="0755b16"/>印。师闻顿悟。往见鉴。鉴曰。可惜一颗明珠。被这风顚 <lb ed="X" n="0380c17"/><lb ed="R114" n="0755b17"/>汉拾得。乃诘之曰。灵雲道。自从一见桃花後。直至而 <lb ed="X" n="0380c18"/><lb ed="R114" n="0755b18"/>今更不疑。如何是他不疑处。师曰。莫道灵雲不疑。只 <lb ed="X" n="0380c19"/><lb ed="R114" n="0756a01"/>今觅个疑处。了不可得。鉴曰。玄沙道。谛当甚谛当。敢 <lb ed="X" n="0380c20"/><lb ed="R114" n="0756a02"/>保老兄未彻在。那裡是他未彻处。师曰。深知和尙老 <lb ed="X" n="0380c21"/><lb ed="R114" n="0756a03"/>婆心切。鉴然之。师拜起呈偈曰。终日看天不擧头。桃 <lb ed="X" n="0380c22"/><lb ed="R114" n="0756a04"/>华烂漫始抬头。饶君更有遮天网。透得牢关即便休。 <lb ed="X" n="0380c23"/><lb ed="R114" n="0756a05"/>鉴嘱令护持。是夕厉声谓众曰。珣上座稳睡去也。圆 <lb ed="X" n="0380c24"/><lb ed="R114" n="0756a06"/>悟闻得。疑其未然。乃曰。我须勘过始得。遂令人召至。 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0381a" n="0381a"/> <lb ed="X" n="0381a01"/><lb ed="R114" n="0756a07"/>因与遊山。偶到一水潭。悟推师入水。遽问曰。牛头未 <lb ed="X" n="0381a02"/><lb ed="R114" n="0756a08"/>见四祖时如何。师曰。潭深鱼聚。悟曰。见後如何。师曰。 <lb ed="X" n="0381a03"/><lb ed="R114" n="0756a09"/>树高招风。悟曰。见与未见时如何。师曰。伸脚在缩脚 <lb ed="X" n="0381a04"/><lb ed="R114" n="0756a10"/>裡。悟大称之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381a05"/><lb ed="R114" n="0756a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0381a0501">通容曰。参禅能如老珣。无有不悟彻者。然亦依<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0381a06"/><lb ed="R114" n="0756a12"/>鉴明眼宗师印。到不疑之地。故圆悟勘验。极其艰 <lb ed="X" n="0381a07"/><lb ed="R114" n="0756a13"/>险。总无变色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381a08"/><lb ed="R114" n="0756a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0381a0801">温州龙翔竹庵士珪禅师。成都史氏子。初依大慈宗 <lb ed="X" n="0381a09"/><lb ed="R114" n="0756a15"/>雅。心醉楞严。逾五秋。南遊谒诸尊宿。始登龙门。即以 <lb ed="X" n="0381a10"/><lb ed="R114" n="0756a16"/>平时所得白<persName>佛</persName>眼。眼曰。汝解心<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a1001" n="0381a1001"/><anchor xml:id="beg0381a1001" n="0381a1001"/>已<anchor xml:id="end0381a1001"/>极。<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a1002" n="0381a1002"/><anchor xml:id="beg0381a1002" n="0381a1002"/>但<anchor xml:id="end0381a1002"/>欠著力开眼。 <lb ed="X" n="0381a11"/><lb ed="R114" n="0756a17"/>且遂俾职堂司。一日侍立次。问云。绝对待时如何。眼 <lb ed="X" n="0381a12"/><lb ed="R114" n="0756a18"/>曰。如汝僧堂中白槌相似。师罔措。眼至晚抵堂司。师 <lb ed="X" n="0381a13"/><lb ed="R114" n="0756b01"/>理前话。眼曰。闲言语。师于言下大悟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381a14"/><lb ed="R114" n="0756b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0381a1401">通容曰。士珪若于<persName>佛</persName>眼初一转语悟去。定成个不 <lb ed="X" n="0381a15"/><lb ed="R114" n="0756b03"/>走作底宗师。不合向闲言语句下大悟。未免弃溺 <lb ed="X" n="0381a16"/><lb ed="R114" n="0756b04"/>投火。若遇明眼人。一任擧似。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381a17"/><lb ed="R114" n="0756b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0381a1701">安吉州道场正堂明辩禅师。闻僧擧<persName>佛</persName>眼以古诗发 <lb ed="X" n="0381a18"/><lb ed="R114" n="0756b06"/>明<name role="" type="person">罽宾国</name>王斩狮子尊者话曰。杨子江头杨柳春。杨 <lb ed="X" n="0381a19"/><lb ed="R114" n="0756b07"/>花愁杀渡江人。羌笛数声離庭晚。君向湘江我向秦。 <lb ed="X" n="0381a20"/><lb ed="R114" n="0756b08"/>师默有所契。即趋龙门求入室。<persName>佛</persName>眼问。从上祖师册 <lb ed="X" n="0381a21"/><lb ed="R114" n="0756b09"/>子因缘。许汝会得。忽擧拳曰。这个因何唤作拳。师拟 <lb ed="X" n="0381a22"/><lb ed="R114" n="0756b10"/>对。眼筑其口曰。不得作道理。于是顿去知见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381a23"/><lb ed="R114" n="0756b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0381a2301">通容曰。这个因何唤作拳。觌面相提如箭急。衲僧 <lb ed="X" n="0381a24"/><lb ed="R114" n="0756b12"/>若解離弦旨。分明勘破维摩诘。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0381b" n="0381b"/> <lb ed="X" n="0381b01"/><lb ed="R114" n="0756b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0381b0101">泉州教忠晦庵弥光禅师。谒圆悟禅师于雲居。次参 <lb ed="X" n="0381b02"/><lb ed="R114" n="0756b14"/>黄蘗祥高庵悟。機语皆契。以淮楚盗起。归谒<persName>佛</persName>心。会 <lb ed="X" n="0381b03"/><lb ed="R114" n="0756b15"/>大慧寓廣因。往从之。慧谓曰。汝在<persName>佛</persName>心处所得者。试 <lb ed="X" n="0381b04"/><lb ed="R114" n="0756b16"/>擧一二看。师擧<persName>佛</persName>心上堂拈普化公案曰。<persName>佛</persName>心即不 <lb ed="X" n="0381b05"/><lb ed="R114" n="0756b17"/>然。总不恁么来时如何。劈脊便打。从教遍界分身。慧 <lb ed="X" n="0381b06"/><lb ed="R114" n="0756b18"/>曰。汝意如何。师曰。某不肯他後头下个註脚。慧曰。此 <lb ed="X" n="0381b07"/><lb ed="R114" n="0757a01"/>正是以病为法。师毅然无信可意。慧曰。汝但揣摩看。 <lb ed="X" n="0381b08"/><lb ed="R114" n="0757a02"/>师以为不然。经旬。因记海印信禅师拈曰。雷声浩大。 <lb ed="X" n="0381b09"/><lb ed="R114" n="0757a03"/>雨点全无。始无滞。趋告慧。慧以擧道者见琅琊幷玄 <lb ed="X" n="0381b10"/><lb ed="R114" n="0757a04"/>沙未彻语。诘之。师对<anchor xml:id="nkr_note_add_0381b1001" n="0381b1001"/><anchor xml:id="beg0381b1001" n="0381b1001"/>已<anchor xml:id="end0381b1001"/>。慧笑曰。虽进得一步。只是不 <lb ed="X" n="0381b11"/><lb ed="R114" n="0757a05"/>著所在。如人斫树。根下一刀。则命根断矣。汝向枝上 <lb ed="X" n="0381b12"/><lb ed="R114" n="0757a06"/>斫。其能断命根乎。今诸方浩浩说禅者。见处总如此。 <lb ed="X" n="0381b13"/><lb ed="R114" n="0757a07"/>何益于事。其杨岐正传。三四人而<anchor xml:id="nkr_note_add_0381b1301" n="0381b1301"/><anchor xml:id="beg0381b1301" n="0381b1301"/>已<anchor xml:id="end0381b1301"/>。师愠而去。异日 <lb ed="X" n="0381b14"/><lb ed="R114" n="0757a08"/>慧问。汝还疑否。师曰。无可疑者。慧曰。只如古人相见。 <lb ed="X" n="0381b15"/><lb ed="R114" n="0757a09"/>未开口时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0381b1501" n="0381b1501"/><anchor xml:id="beg0381b1501" n="0381b1501"/>已<anchor xml:id="end0381b1501"/>知虚实。或闻其语。便识浅深。此理如何。 <lb ed="X" n="0381b16"/><lb ed="R114" n="0757a10"/>师悚然汗下。莫知所诣。慧令究有句无句。慧过雲门 <lb ed="X" n="0381b17"/><lb ed="R114" n="0757a11"/>庵。师侍行。一日问曰。某到这裡。不能得彻。病在甚处。 <lb ed="X" n="0381b18"/><lb ed="R114" n="0757a12"/>慧曰。汝病最癖。世医拱手。何也。别人死了活不得。汝 <lb ed="X" n="0381b19"/><lb ed="R114" n="0757a13"/>今活了未曾死。要到大安乐田地。须死一回始得。师 <lb ed="X" n="0381b20"/><lb ed="R114" n="0757a14"/>疑情愈深。後入室。慧问。吃粥了也。洗钵盂了也。去却 <lb ed="X" n="0381b21"/><lb ed="R114" n="0757a15"/>药忌。道将一句来。师曰裂破。慧震威喝曰。汝又说禅 <lb ed="X" n="0381b22"/><lb ed="R114" n="0757a16"/>也。师即大悟。慧挝鼓告众曰。龟毛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0381001" n="0381001"/>枯得笑咍咍。一击 <lb ed="X" n="0381b23"/><lb ed="R114" n="0757a17"/>万里关锁开。庆快平生在今日。孰云千里赚吾来。师 <lb ed="X" n="0381b24"/><lb ed="R114" n="0757a18"/>亦以颂呈之曰。一拶当機怒雷吼。惊起须弥藏北斗。 <pb ed="X" xml:id="X65.1286.0381c" n="0381c"/> <lb ed="X" n="0381c01"/><lb ed="R114" n="0757b01"/>洪波浩渺浪滔天。拈却鼻孔失却口。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381c02"/><lb ed="R114" n="0757b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0381c0201">通容曰。弥光先于四老宿会下。機语皆相契。及大 <lb ed="X" n="0381c03"/><lb ed="R114" n="0757b03"/>慧言下。又去不得。盖偷心未死。见影犹存故也。大 <lb ed="X" n="0381c04"/><lb ed="R114" n="0757b04"/>慧手段高。令他去皮去肉。末後向骨髓裡。深用钩 <lb ed="X" n="0381c05"/><lb ed="R114" n="0757b05"/>锥。直得钵盂向地擎。以他悟处脱略。而大慧喜亦 <lb ed="X" n="0381c06"/><lb ed="R114" n="0757b06"/>不禁。故说偈特为印许。</p> <lb ed="X" n="0381c07"/><lb ed="R114" n="0757b07"/> <lb ed="X" n="0381c08"/><lb ed="R114" n="0757b08"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>祖庭钳锤录卷之上</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0375b1401" to="#end0375b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0375b1601" to="#end0375b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0375c0901" to="#end0375c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0376a0501" to="#end0376a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0376b0801" to="#end0376b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0376c1301" to="#end0376c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0377a2001" to="#end0377a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0377a2101" to="#end0377a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0378b0201" to="#end0378b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0378b0501" to="#end0378b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0378c2301" to="#end0378c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379a0101" to="#end0379a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0379b1301" to="#end0379b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381a1001" to="#end0381a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381a1002" to="#end0381a1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0381b1001" to="#end0381b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381b1301" to="#end0381b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381b1501" to="#end0381b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0375002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0375002">追疑这</note> <note n="0376001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0376001">弃字更勘</note> <note n="0376002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0376002">相疑拍</note> <note n="0377001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377001">入疑八</note> <note n="0377002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0377002">山疑出</note> <note n="0379001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0379001">疗疑寮</note> <note n="0380001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0380001">尔疑两</note> <note n="0381001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0381001">枯疑拈</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0375b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0375b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0375c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0375c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0376a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376a0501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0376b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0376c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0376c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0377a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0377a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0377a2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0378b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378b0201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0378b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0378c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0378c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379a0101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0379b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0379b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381a1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381a1002">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0381b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0381b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>